ziemia
Autor: Kate Wong | dodano: 2012-10-17
To się nazywa odejść z hukiem

(Fot. Oliver Spalt/Wikipedia)

Erupcje wulkaniczne mogły przyczynić się do wymarcia neandertalczyków.

Jedna z jaskiń północnego Kaukazu może skrywać wyjaśnienie zagadki nagłego zniknięcia neandertalczyków – naszych najbliższych krewnych o beczkowatych tułowiach i wydatnych łukach brwiowych. Przez prawie 300 tys. lat władali oni większą częścią Eurazji, skutecznie zmagając się z ochłodzeniem klimatu, jakiego ludzie współcześni nigdy nie zaznali. A potem, około 40 tys. lat temu, ich populacja zaczęła się nagle kurczyć i 12 tys. lat później zostały po nich już tylko ślady. Paleoantropolodzy od dawna spierają się o przyczyny ich odejścia; jedni widzą je w konkurencji ze strony kromaniońskich przybyszów, inni wskazują na początek fazy oscylacyjnych zmian klimatu. Ale nowe odkrycia świadczą, że los neandertalczyków mogły przypieczętować potężne erupcje wulkaniczne – zwalniając równocześnie miejsce dla człowieka współczesnego.

Naukowcy z zespołu Lubow Vitalieny Golowanowej z Laboratorium Prehistorii (ANO) w Sankt Petersburgu przebadali namuliska Jaskini Meżmajskiej w południowo-zachodniej Rosji. Miejsce to, odkryte przez archeologów w 1987 roku, służyło za schronienie neandertalczykom, a później ludziom współczesnym. Analizując dokładnie kolejne poziomy stratygraficzne, badacze natrafili na warstwy popiołów wulkanicznych, które – na podstawie ich sygnatury geochemicznej – przypisali erupcjom sprzed 40 tys. lat z regionu Kaukazu. A ponieważ długi zapis obecności neandertalczyków zachowany w jaskini urywa się właśnie na tym poziomie, wysunęli przypuszczenie, że to aktywność wulkaniczna przyczyniła się do zagłady naszych kuzynów.

Co więcej, analizując dane dotyczące neandertalskich stanowisk w Eurazji, badacze zauważyli, że czas tych eksplozji wulkanicznych pokrywa się z wymieraniem neandertalczyków na niemal całym ich terytorium, z wyjątkiem kilku grup, które znalazły schronienie na południu kontynentu. W artykule opublikowanym w Current Anthropology autorzy sugerują, że skutkiem erupcji była tzw. zima wulkaniczna, a jej następstwem – zagłada zarówno samych neandertalczyków, jak i zwierząt, na które polowali. Z nieszczęścia neandertalczyków skorzystali natomiast ludzie współcześni, którzy zamieszkiwali tereny położone na południe od obszaru erupcji. Mogli teraz bez wysiłku zająć opuszczone stanowiska neandertalskie.

Takiej interpretacji nie uznają jednak niektórzy badacze, na przykład Francesco G. Fedele z Universita degli Studi di Napoli Federico II, który w komentarzu zamieszczonym wraz z artykułem twierdzi, że wiek popiołów wulkanicznych nie jest wystarczająco pewny, by wyciągać  tak daleko idące wnioski. Jednak niektórzy, m.in. Paul B. Pettitt z University of Sheffield w Wielkiej Bry­tanii, uważają, że nową hipotezę warto rozważyć. Zagadka zagłady neandertalczyków nie została z pewnością jeszcze rozstrzygnięta, ale teoria wulkaniczna podniesie temperaturę już i tak gorącej dyskusji.

Więcej w miesięczniku „Świat Nauki" nr 01/2011 »
Drukuj »
Ten artykuł nie został jeszcze skomentowany.
Aktualne numery
11/2020
10/2019 - specjalny
Kalendarium
Październik
24

W 1929 r. tzw. Czarny Czwartek - krach na giełdzie nowojorskiej - zapoczątkował wielki kryzys.
Warto przeczytać
Czy wiesz, że wszyscy mężczyźni zaczynają życie jako kobiety? A może fakt, że skóra chroni nas przed wyparowaniem, to dla ciebie żadna nowość? Nawet jeśli tak jest, książka "100 rzeczy, których nie wiesz o swoim ciele" i tak będzie cię nieustannie zaskakiwać.

Logowanie

Nazwa użytkownika

Hasło

Autor: Kate Wong | dodano: 2012-10-17
To się nazywa odejść z hukiem

(Fot. Oliver Spalt/Wikipedia)

Erupcje wulkaniczne mogły przyczynić się do wymarcia neandertalczyków.

Jedna z jaskiń północnego Kaukazu może skrywać wyjaśnienie zagadki nagłego zniknięcia neandertalczyków – naszych najbliższych krewnych o beczkowatych tułowiach i wydatnych łukach brwiowych. Przez prawie 300 tys. lat władali oni większą częścią Eurazji, skutecznie zmagając się z ochłodzeniem klimatu, jakiego ludzie współcześni nigdy nie zaznali. A potem, około 40 tys. lat temu, ich populacja zaczęła się nagle kurczyć i 12 tys. lat później zostały po nich już tylko ślady. Paleoantropolodzy od dawna spierają się o przyczyny ich odejścia; jedni widzą je w konkurencji ze strony kromaniońskich przybyszów, inni wskazują na początek fazy oscylacyjnych zmian klimatu. Ale nowe odkrycia świadczą, że los neandertalczyków mogły przypieczętować potężne erupcje wulkaniczne – zwalniając równocześnie miejsce dla człowieka współczesnego.

Naukowcy z zespołu Lubow Vitalieny Golowanowej z Laboratorium Prehistorii (ANO) w Sankt Petersburgu przebadali namuliska Jaskini Meżmajskiej w południowo-zachodniej Rosji. Miejsce to, odkryte przez archeologów w 1987 roku, służyło za schronienie neandertalczykom, a później ludziom współczesnym. Analizując dokładnie kolejne poziomy stratygraficzne, badacze natrafili na warstwy popiołów wulkanicznych, które – na podstawie ich sygnatury geochemicznej – przypisali erupcjom sprzed 40 tys. lat z regionu Kaukazu. A ponieważ długi zapis obecności neandertalczyków zachowany w jaskini urywa się właśnie na tym poziomie, wysunęli przypuszczenie, że to aktywność wulkaniczna przyczyniła się do zagłady naszych kuzynów.

Co więcej, analizując dane dotyczące neandertalskich stanowisk w Eurazji, badacze zauważyli, że czas tych eksplozji wulkanicznych pokrywa się z wymieraniem neandertalczyków na niemal całym ich terytorium, z wyjątkiem kilku grup, które znalazły schronienie na południu kontynentu. W artykule opublikowanym w Current Anthropology autorzy sugerują, że skutkiem erupcji była tzw. zima wulkaniczna, a jej następstwem – zagłada zarówno samych neandertalczyków, jak i zwierząt, na które polowali. Z nieszczęścia neandertalczyków skorzystali natomiast ludzie współcześni, którzy zamieszkiwali tereny położone na południe od obszaru erupcji. Mogli teraz bez wysiłku zająć opuszczone stanowiska neandertalskie.

Takiej interpretacji nie uznają jednak niektórzy badacze, na przykład Francesco G. Fedele z Universita degli Studi di Napoli Federico II, który w komentarzu zamieszczonym wraz z artykułem twierdzi, że wiek popiołów wulkanicznych nie jest wystarczająco pewny, by wyciągać  tak daleko idące wnioski. Jednak niektórzy, m.in. Paul B. Pettitt z University of Sheffield w Wielkiej Bry­tanii, uważają, że nową hipotezę warto rozważyć. Zagadka zagłady neandertalczyków nie została z pewnością jeszcze rozstrzygnięta, ale teoria wulkaniczna podniesie temperaturę już i tak gorącej dyskusji.