ziemia
Autor: Christine Kenneally | dodano: 2018-10-25
Ewolucja elokwencji

Ilustracja Victo Ngai

Jakie czynniki decydują o wyjątkowości ludzkiego  języka.

Delfiny nadają sobie imiona. Cmokaniem i gwizdami opowiadają, co u nich słychać lub powiadamiają się o zagrożeniu ze strony rekinów bądź ludzi. Delfinie matki przekazują potomstwu przydatne know-how, na przykład tłumacząc, jak złapać rybę lub salwować się ucieczką. Jednak gdyby posługiwały się językiem w podobny sposób, jak my, nie tylko przekazywałyby niewielkie fragmenty informacji, lecz również je gromadziły, tworząc rozległą bazę wiedzy o świecie. Kolejne pokolenia wypracowałyby efektywne taktyki, złożoną wiedzę i technikę z wykorzystaniem dwóch, trzech lub więcej komponentów. Delfiny miałyby historię – dzięki niej dowiadywałyby się o podróżach i poglądach innych grup delfinów. Każdy osobnik mógłby dostać w spuściźnie fragment języka, na przykład opowieść lub wiersz, po pobratymcy żyjącym setki lat wcześniej. Ów delfin dzięki językowi mógłby skorzystać z mądrości innego osobnika, który już od dawna nie żyje.

Jedynie człowiek może dokonać tego spektakularnego wyczynu, odbywając swoistą podróż w czasie. Podobnie jak tylko człowiek może dotrzeć do strato­sfery lub upiec kruche ciasto z truskawkami. Dzięki językowi mamy nowoczesną technikę, kulturę i sztukę, a także dociekliwość naukową. Możemy zadawać pytania, m.in. dlaczego język jest wyłączną cechą ludzi? Mimo kumulowanego od pokoleń geniuszu, który dziedziczymy, ucząc się mówić lub migać, nadal nie znaleźliśmy dobrej odpowiedzi. Obecnie jednak jesteśmy bliżsi niż kiedykolwiek pełnego zrozumienia tego fenomenu, ponieważ zajęła się nim grupa złożona z neuronaukowców, lingwistów, badaczy zwierząt i genetyków.

 

Więcej w miesięczniku „Świat Nauki" nr 11/2018 »
Drukuj »
Ten artykuł nie został jeszcze skomentowany.
Aktualne numery
02/2019
10/2017 - specjalny
Kalendarium
Luty
21
W 1936 r. uruchomiono kolej linową na Kasprowy Wierch
Warto przeczytać
Poznaj sekrety płuc i dowiedz się, jak oddychać, żeby żyć dłużej. Czy wiejskie powietrze na pewno jest zdrowe? Jak kasłać, żeby żyć dłużej?

Logowanie

Nazwa użytkownika

Hasło

Autor: Christine Kenneally | dodano: 2018-10-25
Ewolucja elokwencji

Ilustracja Victo Ngai

Jakie czynniki decydują o wyjątkowości ludzkiego  języka.

Delfiny nadają sobie imiona. Cmokaniem i gwizdami opowiadają, co u nich słychać lub powiadamiają się o zagrożeniu ze strony rekinów bądź ludzi. Delfinie matki przekazują potomstwu przydatne know-how, na przykład tłumacząc, jak złapać rybę lub salwować się ucieczką. Jednak gdyby posługiwały się językiem w podobny sposób, jak my, nie tylko przekazywałyby niewielkie fragmenty informacji, lecz również je gromadziły, tworząc rozległą bazę wiedzy o świecie. Kolejne pokolenia wypracowałyby efektywne taktyki, złożoną wiedzę i technikę z wykorzystaniem dwóch, trzech lub więcej komponentów. Delfiny miałyby historię – dzięki niej dowiadywałyby się o podróżach i poglądach innych grup delfinów. Każdy osobnik mógłby dostać w spuściźnie fragment języka, na przykład opowieść lub wiersz, po pobratymcy żyjącym setki lat wcześniej. Ów delfin dzięki językowi mógłby skorzystać z mądrości innego osobnika, który już od dawna nie żyje.

Jedynie człowiek może dokonać tego spektakularnego wyczynu, odbywając swoistą podróż w czasie. Podobnie jak tylko człowiek może dotrzeć do strato­sfery lub upiec kruche ciasto z truskawkami. Dzięki językowi mamy nowoczesną technikę, kulturę i sztukę, a także dociekliwość naukową. Możemy zadawać pytania, m.in. dlaczego język jest wyłączną cechą ludzi? Mimo kumulowanego od pokoleń geniuszu, który dziedziczymy, ucząc się mówić lub migać, nadal nie znaleźliśmy dobrej odpowiedzi. Obecnie jednak jesteśmy bliżsi niż kiedykolwiek pełnego zrozumienia tego fenomenu, ponieważ zajęła się nim grupa złożona z neuronaukowców, lingwistów, badaczy zwierząt i genetyków.