człowiek
Autor: Thomas Suddendorf | dodano: 2018-09-28
Wewnątrz naszej głowy.

Dlaczego to my, a nie goryle, stworzyliśmy ogrody zoologiczne? Inne naczelne żyją sobie po cichu w swoich coraz szybciej kurczących się ojczyznach, nie rzucając się w oczy, podczas gdy ludzie rozprzestrzenili się po planecie, zmieniając ją w zdumiewającym stopniu. Nasza dominacja nie wynika jednak z przewagi fizycznej – inne zwierzęta są silniejsze i szybsze, mają też czulsze zmysły. To zasługa naszych zdolności umysłowych. Jednak zidentyfikowanie tych cech mentalnych, za sprawą których staliśmy się inni od reszty zwierząt, okazuje się piekielnie trudne. Na dodatek przybywa badań, które zdają się sugerować, że zwierzęta – od ptaków po szympansy – pod wieloma względami dorównują ludziom, co wywołuje jeszcze większe zamieszanie.

W zeszłym roku, aby przywołać jeden przykład, ukazał się w Science artykuł z wielką śmiałością stwierdzający, że kruki potrafią planować przyszłość w sposób podobny do ludzi. Pięć ptaków nauczono podnosić kamyk i wrzucać go do pudełka, w zamian za co dostawały nagrodę. W efekcie okazało się, że kruki precyzyjnie wybierają kamyki spośród wielu innych przedmiotów mających odwrócić ich uwagę, a następnie przylatują z nimi do pudełka na wiele minut, a nawet godzin przed jego otwarciem. Autorzy badań uznali, na podstawie tych i innych eksperymentów, że kruki są zdolne do elastycznego „myślenia o przyszłości”, co przecież jest jedną z kluczowych umiejętności poznawczych u ludzi.

Jednakże zarówno te wyczyny kruków, jak i podobne osiągnięcia kognitywne małp obserwowane podczas innych badań, dadzą się wyjaśnić w prostszy sposób. Zdolności poznawcze zwierząt i ludzi są pod wieloma względami zbliżone, ale różnią się w dwóch ważnych wymiarach. Pierwszym z nich jest umiejętność budowania scenariuszy zagnieżdżonych, czyli tworzenia naszego wewnętrznego teatru umysłu, w którym kreujemy rozmaite możliwe sytuacje i manipulujemy nimi mentalnie, aby przetestować różne warianty zdarzeń. Druga wyróżniająca nas cecha to potrzeba wymieniania się swoimi przemyśleniami z innymi osobnikami. Pojawienie się tych dwóch cech doprowadziło do transformacji ludzkiego umysłu i tak zaczęliśmy zmieniać świat.

 

Więcej w miesięczniku „Świat Nauki" nr 10/2018 »
Drukuj »
Ten artykuł nie został jeszcze skomentowany.
Aktualne numery
06/2019
10/2018 - specjalny
Kalendarium
Czerwiec
16
W 1963 r. z kosmodromu w Bajkonurze (Kazachstan) wystrzelono statek Wostok 6 z pierwszą kosmonautką Walentiną Tierieszkową na pokładzie.
Warto przeczytać
To on odkrył adrenalinę, hormon strachu, walki i ucieczki – Napoleon Cybulski, jeden z największych fizjologów w dziejach medycyny.

Logowanie

Nazwa użytkownika

Hasło

Autor: Thomas Suddendorf | dodano: 2018-09-28
Wewnątrz naszej głowy.

Dlaczego to my, a nie goryle, stworzyliśmy ogrody zoologiczne? Inne naczelne żyją sobie po cichu w swoich coraz szybciej kurczących się ojczyznach, nie rzucając się w oczy, podczas gdy ludzie rozprzestrzenili się po planecie, zmieniając ją w zdumiewającym stopniu. Nasza dominacja nie wynika jednak z przewagi fizycznej – inne zwierzęta są silniejsze i szybsze, mają też czulsze zmysły. To zasługa naszych zdolności umysłowych. Jednak zidentyfikowanie tych cech mentalnych, za sprawą których staliśmy się inni od reszty zwierząt, okazuje się piekielnie trudne. Na dodatek przybywa badań, które zdają się sugerować, że zwierzęta – od ptaków po szympansy – pod wieloma względami dorównują ludziom, co wywołuje jeszcze większe zamieszanie.

W zeszłym roku, aby przywołać jeden przykład, ukazał się w Science artykuł z wielką śmiałością stwierdzający, że kruki potrafią planować przyszłość w sposób podobny do ludzi. Pięć ptaków nauczono podnosić kamyk i wrzucać go do pudełka, w zamian za co dostawały nagrodę. W efekcie okazało się, że kruki precyzyjnie wybierają kamyki spośród wielu innych przedmiotów mających odwrócić ich uwagę, a następnie przylatują z nimi do pudełka na wiele minut, a nawet godzin przed jego otwarciem. Autorzy badań uznali, na podstawie tych i innych eksperymentów, że kruki są zdolne do elastycznego „myślenia o przyszłości”, co przecież jest jedną z kluczowych umiejętności poznawczych u ludzi.

Jednakże zarówno te wyczyny kruków, jak i podobne osiągnięcia kognitywne małp obserwowane podczas innych badań, dadzą się wyjaśnić w prostszy sposób. Zdolności poznawcze zwierząt i ludzi są pod wieloma względami zbliżone, ale różnią się w dwóch ważnych wymiarach. Pierwszym z nich jest umiejętność budowania scenariuszy zagnieżdżonych, czyli tworzenia naszego wewnętrznego teatru umysłu, w którym kreujemy rozmaite możliwe sytuacje i manipulujemy nimi mentalnie, aby przetestować różne warianty zdarzeń. Druga wyróżniająca nas cecha to potrzeba wymieniania się swoimi przemyśleniami z innymi osobnikami. Pojawienie się tych dwóch cech doprowadziło do transformacji ludzkiego umysłu i tak zaczęliśmy zmieniać świat.