człowiek
Autor: Jonathan Kipnis | dodano: 2018-08-24
Siódmy zmysł

Ilustracja Mark Ross

Układ odpornościowy, przez długi czas uważany za niepowiązany z mózgiem, okazuje się głęboko zaangażowany w jego pracę.

Przez dziesięciolecia podręczniki anatomii głosiły, że dwa najbardziej złożone systemy w organizmie – mózg i układ odpornościowy – funkcjonują w całkowitej izolacji od siebie nawzajem. Zgodnie uważano, że mózg koncentruje się na kwestiach zarządzania ciałem, zaś układ odpornościowy na jego obronie. U osób zdrowych każdy z nich funkcjonuje niezależnie. Jedynie w określonych przypadkach chorób lub urazów komórki układu odpornościowego wnikają do mózgu, a jeśli tak się stanie, celem jest atak. Jednak w ostatnich latach wysyp nowych odkryć zrewolucjonizował poglądy naukowców na te dwa systemy. Coraz więcej wyników badań wskazuje na to, że mózg i układ odpornościowy rutynowo ze sobą współpracują, tak w chorobie, jak w zdrowiu. Układ odpornościowy może, na przykład, wspomagać mózg po urazach. Odgrywa także rolę we wspieraniu go w walce ze stresem oraz w tak kluczowych funkcjach mózgu, jak uczenie się i zachowania społeczne. Co więcej, układ odpornościowy można potraktować jako rodzaj narządu nadzorującego, który wykrywa drobnoustroje w organizmie i wokół niego, po czym informuje o nich mózg, podobnie jak oczy przekazują informacje wzrokowe, a uszy sygnały dźwiękowe. Innymi słowy, mózg i układ odpornościowy nie tylko częściej, niż sądzono, chodzą tymi samymi drogami – ale są ze sobą ściśle posplatane.

Naukowcy dopiero zaczynają badania w tej rodzącej się, nowej dziedzinie neuroimmunologii. Jednak już teraz staje się jasne, że reakcja mózgu na informacje immunologiczne oraz to, jak te informacje kontrolują obwody mózgu i na nie wpływają, może być kluczem do zrozumienia wielu chorób neurologicznych – od autyzmu po chorobę Alzheimera – oraz do opracowania nowych metod ich leczenia. Próby leczenia tego rodzaju zaburzeń prowadziły zwykle do rozczarowujących efektów, ponieważ większość leków nie może łatwo dostać się do mózgu. Odkrycia z dziedziny neuroimmunologii wskazują na kuszącą możliwość skuteczniejszej taktyki, jaką może być działanie ukierunkowane na układ odpornościowy.

 

Więcej w miesięczniku „Świat Nauki" nr 09/2018 »
Drukuj »
Ten artykuł nie został jeszcze skomentowany.
Aktualne numery
10/2018
10/2017 - specjalny
Kalendarium
Listopad
18
W 1897 r. urodził się Patrick Maynard Stuart Blackett, brytyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla.
Warto przeczytać
Czy można badać kosmos zwykłym kijem? Jaki kolor ma wszechświat? Czy stojąc na szczycie Mount Everestu, jesteśmy najdalej od środka Ziemi?

Logowanie

Nazwa użytkownika

Hasło

Autor: Jonathan Kipnis | dodano: 2018-08-24
Siódmy zmysł

Ilustracja Mark Ross

Układ odpornościowy, przez długi czas uważany za niepowiązany z mózgiem, okazuje się głęboko zaangażowany w jego pracę.

Przez dziesięciolecia podręczniki anatomii głosiły, że dwa najbardziej złożone systemy w organizmie – mózg i układ odpornościowy – funkcjonują w całkowitej izolacji od siebie nawzajem. Zgodnie uważano, że mózg koncentruje się na kwestiach zarządzania ciałem, zaś układ odpornościowy na jego obronie. U osób zdrowych każdy z nich funkcjonuje niezależnie. Jedynie w określonych przypadkach chorób lub urazów komórki układu odpornościowego wnikają do mózgu, a jeśli tak się stanie, celem jest atak. Jednak w ostatnich latach wysyp nowych odkryć zrewolucjonizował poglądy naukowców na te dwa systemy. Coraz więcej wyników badań wskazuje na to, że mózg i układ odpornościowy rutynowo ze sobą współpracują, tak w chorobie, jak w zdrowiu. Układ odpornościowy może, na przykład, wspomagać mózg po urazach. Odgrywa także rolę we wspieraniu go w walce ze stresem oraz w tak kluczowych funkcjach mózgu, jak uczenie się i zachowania społeczne. Co więcej, układ odpornościowy można potraktować jako rodzaj narządu nadzorującego, który wykrywa drobnoustroje w organizmie i wokół niego, po czym informuje o nich mózg, podobnie jak oczy przekazują informacje wzrokowe, a uszy sygnały dźwiękowe. Innymi słowy, mózg i układ odpornościowy nie tylko częściej, niż sądzono, chodzą tymi samymi drogami – ale są ze sobą ściśle posplatane.

Naukowcy dopiero zaczynają badania w tej rodzącej się, nowej dziedzinie neuroimmunologii. Jednak już teraz staje się jasne, że reakcja mózgu na informacje immunologiczne oraz to, jak te informacje kontrolują obwody mózgu i na nie wpływają, może być kluczem do zrozumienia wielu chorób neurologicznych – od autyzmu po chorobę Alzheimera – oraz do opracowania nowych metod ich leczenia. Próby leczenia tego rodzaju zaburzeń prowadziły zwykle do rozczarowujących efektów, ponieważ większość leków nie może łatwo dostać się do mózgu. Odkrycia z dziedziny neuroimmunologii wskazują na kuszącą możliwość skuteczniejszej taktyki, jaką może być działanie ukierunkowane na układ odpornościowy.