ziemia
Autor: Stephen Brusatte | dodano: 2018-05-25
Zawiłe losy dinozaurów

Ilustracja James Gurney

Ostatnie znaleziska i przemyślenia pozwalają w nowy sposób odpowiedzieć na pytanie, jak dinozaury podbiły świat.

Gdzieś na przełomie wieków, gdy byłem młodym chłopakiem i zapalonym łowcą skamieniałości, Field Museum w Chicago zdemontowało szkielet brachiozaura i postawiło na jego miejscu piękny okaz tyranozaura. W gruncie rzeczy jedna ikona dinozaura została zastąpiona drugą. Na miejsce opuszczone przez roślinożernego giganta o masie ciała dziesięciu słoni i długiej wdzięcznie wygiętej szyi wznoszącej głowę na wysokość drugiego piętra przyszedł największy i najbardziej przerażający drapieżnik o wielkości autobusu i ogromnych piłkowanych zębach zdolnych do miażdżenia najtwardszych kości.

Mieszkałem wówczas jakieś 120 km od Chicago, pośród niekończących się płaskich pól fasoli i kukurydzy, i kiedy odwiedzałem Field Museum, widok tych szkieletów silnie działał na moją wyobraźnię. A starałem się tam bywać tak często, jak tylko udawało mi się przekonać rodziców, by wybrali się do miasta. Stawałem wtedy u stóp tych potworów i zadzierając głowę do góry, wpadałem w trans: ich rozmiary, kształty i bijąca z nich moc tak bardzo odbiegały od wszystkiego, co można było zobaczyć w ogrodzie zoologicznym. Nic dziwnego, że panowały nad światem przez ponad 150 mln lat. Były fantastyczne.

Ale jak dinozaurom udało się osiągnąć taki sukces? W tamtych czasach, gdy zachłannie pochłaniałem wszystko na temat dinozaurów, rzadko zadawałem sobie takie pytania. Tak samo, jak z trudem potrafiłem sobie wyobrazić, że moi rodzice byli kiedyś w moim wieku, tak samo też uznawałem po prostu, że dinozaury pojawiły się jakoś w odległej przeszłości jako w pełni uformowane olbrzymy o długich szyjach i ostrych zębach. Niewiele więcej wiedziałem wtedy na ten temat, ale, prawdę mówiąc, nie odbiegało to tak bardzo od przekonań naukowców. Uważano dość powszechnie, że dinozaury były wyjątkowe i wyposażone w takie zdolności (żwawość, zręczność, szybki metabolizm), że z łatwością wygrywały konkurencję ze swoimi rywalami, zajmowały ich nisze i w końcu opanowały cały świat.

Więcej w miesięczniku „Świat Nauki" nr 06/2018 »
Drukuj »
Ten artykuł nie został jeszcze skomentowany.
Aktualne numery
12/2019
10/2018 - specjalny
Kalendarium
Grudzień
5
W 1952 r. nad Londynem utworzył się wielki smog, który utrzymywał się do 9 grudnia i spowodował śmierć 12 tys. mieszkańców miasta.
Warto przeczytać
Michael Hebb to współtwórca popularnego na Zachodzie ruchu, w ramach którego ludzie, znajomi lub nieznajomi, spotykają się przy stole, by porozmawiać o śmierci. Tak jak o życiu, normalnie. Gdybyś mógł przedłużyć swoje życie, to o jak długo? Jak wygląda dobra śmierć? Jak chciałbyś być wspominany?

Logowanie

Nazwa użytkownika

Hasło

Autor: Stephen Brusatte | dodano: 2018-05-25
Zawiłe losy dinozaurów

Ilustracja James Gurney

Ostatnie znaleziska i przemyślenia pozwalają w nowy sposób odpowiedzieć na pytanie, jak dinozaury podbiły świat.

Gdzieś na przełomie wieków, gdy byłem młodym chłopakiem i zapalonym łowcą skamieniałości, Field Museum w Chicago zdemontowało szkielet brachiozaura i postawiło na jego miejscu piękny okaz tyranozaura. W gruncie rzeczy jedna ikona dinozaura została zastąpiona drugą. Na miejsce opuszczone przez roślinożernego giganta o masie ciała dziesięciu słoni i długiej wdzięcznie wygiętej szyi wznoszącej głowę na wysokość drugiego piętra przyszedł największy i najbardziej przerażający drapieżnik o wielkości autobusu i ogromnych piłkowanych zębach zdolnych do miażdżenia najtwardszych kości.

Mieszkałem wówczas jakieś 120 km od Chicago, pośród niekończących się płaskich pól fasoli i kukurydzy, i kiedy odwiedzałem Field Museum, widok tych szkieletów silnie działał na moją wyobraźnię. A starałem się tam bywać tak często, jak tylko udawało mi się przekonać rodziców, by wybrali się do miasta. Stawałem wtedy u stóp tych potworów i zadzierając głowę do góry, wpadałem w trans: ich rozmiary, kształty i bijąca z nich moc tak bardzo odbiegały od wszystkiego, co można było zobaczyć w ogrodzie zoologicznym. Nic dziwnego, że panowały nad światem przez ponad 150 mln lat. Były fantastyczne.

Ale jak dinozaurom udało się osiągnąć taki sukces? W tamtych czasach, gdy zachłannie pochłaniałem wszystko na temat dinozaurów, rzadko zadawałem sobie takie pytania. Tak samo, jak z trudem potrafiłem sobie wyobrazić, że moi rodzice byli kiedyś w moim wieku, tak samo też uznawałem po prostu, że dinozaury pojawiły się jakoś w odległej przeszłości jako w pełni uformowane olbrzymy o długich szyjach i ostrych zębach. Niewiele więcej wiedziałem wtedy na ten temat, ale, prawdę mówiąc, nie odbiegało to tak bardzo od przekonań naukowców. Uważano dość powszechnie, że dinozaury były wyjątkowe i wyposażone w takie zdolności (żwawość, zręczność, szybki metabolizm), że z łatwością wygrywały konkurencję ze swoimi rywalami, zajmowały ich nisze i w końcu opanowały cały świat.