wszechświat
Autor: John Matson | dodano: 2012-10-19
Wielki, stary wiatrak

Astronomowie zaobserwowali najstarszą dużą galaktykę spiralną.

Młody Wszechświat był tworem bezładnym. Galaktyki zderzały się ze znacznie większą częstością niż dzisiaj, a ich wnętrza wyglądały jak chaotyczne strąki zbudowane ze zgęszczeń gwiazd. Nie było tam miejsca dla uporządkowanej, wirującej galaktyki, takiej jak Droga Mleczna czy Andromeda.

Grupie astronomów badających setki galaktyk, które istniały zaledwie kilka miliardów lat po Wielkim Wybuchu, udało się jednak znaleźć w tym chaosie brylant. Naukowcy odkryli rzadką młodą galaktykę z rozwiniętymi ramionami spiralnymi, o czym donieśli w numerze Nature z 19 lipca. (Scientific American należy do Nature Publishing Group). Wyjątkowe właściwości tej galaktyki mogą pomóc w wyjaśnieniu, dlaczego galaktyki spiralne występują w tej epoce tak rzadko. Nowo odkrytą galaktykę, noszącą nazwę BX 442, zidentyfikowano na obrazach z teleskopu Hubble’a. Istniała trzy miliardy lat po Wielkim Wybuchu. Wygląda na to, że należy ona do kategorii zwanej wielkimi spiralami. W galaktykach tych dysk z gwiazd zawdzięcza swój dobrze określony kształt rozwiniętym ramionom spiralnym.

W dzisiejszym Wszechświecie galaktyki spiralne występują powszechnie, ale gdy astronomowie patrzą na coraz to dalsze obiekty w kosmosie – a tym samym cofają się coraz bardziej w czasie – struktury spiralne wydają się zanikać. Zamiast porządnych wirów, widać grudkowate obiekty w stanie kosmicznego rozczochrania. Jednakże galaktyce BX 442 udało się jakoś wytworzyć strukturę spiralną, być może przez bliskie spotkanie ze znacznie mniejszą galaktyką. „Galaktyka ta wyróżnia się tym, że obok niej znajduje się mały towarzysz – mówi główny autor pracy, astrofizyk z University of Toronto David Law. – Jeśli to on jest źródłem struktury, ramiona spiralne zapewne znikną w ciągu około 100 mln lat.” Przejściowy charakter struktury spiralnej może tłumaczyć, dlaczego w tej epoce pojawia się ona tak rzadko.

Galaktyka BX 442 mogła też sama uformować strukturę spiralną – bez kuksańca od sąsiada. Spiralę mogą wytworzyć zgęszczenia gazu i gwiazd wewnątrz galaktyki, a w BX 442 znajduje się co najmniej jedno duże zgęszczenie na jednym z jej ramion.

Może się okazać, że za kształt galaktyk spiralnych odpowiedzialne są różne mechanizmy. Gdy zaczną działać obserwatoria następnej generacji, takie jak konstruowany przez NASA Teleskop Kosmiczny Jamesa Webba, dostępnych do badania będzie znacznie więcej obiektów.

Więcej w miesięczniku „Świat Nauki" nr 11/2012 »
Drukuj »
Ten artykuł nie został jeszcze skomentowany.
Aktualne numery
11/2017
10/2017 - specjalny
Kalendarium
Listopad
18
W 1897 r. urodził się Patrick Maynard Stuart Blackett, brytyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla.
Warto przeczytać
Czy znasz powiedzenie że matematykowi do pracy wystarczy kartka, ołówek i kosz na śmieci? To nieprawda! Pasjonującą, efektowną i praktyczną matematykę poznaje się dopiero w laboratorium.

Logowanie

Nazwa użytkownika

Hasło

Autor: John Matson | dodano: 2012-10-19
Wielki, stary wiatrak

Astronomowie zaobserwowali najstarszą dużą galaktykę spiralną.

Młody Wszechświat był tworem bezładnym. Galaktyki zderzały się ze znacznie większą częstością niż dzisiaj, a ich wnętrza wyglądały jak chaotyczne strąki zbudowane ze zgęszczeń gwiazd. Nie było tam miejsca dla uporządkowanej, wirującej galaktyki, takiej jak Droga Mleczna czy Andromeda.

Grupie astronomów badających setki galaktyk, które istniały zaledwie kilka miliardów lat po Wielkim Wybuchu, udało się jednak znaleźć w tym chaosie brylant. Naukowcy odkryli rzadką młodą galaktykę z rozwiniętymi ramionami spiralnymi, o czym donieśli w numerze Nature z 19 lipca. (Scientific American należy do Nature Publishing Group). Wyjątkowe właściwości tej galaktyki mogą pomóc w wyjaśnieniu, dlaczego galaktyki spiralne występują w tej epoce tak rzadko. Nowo odkrytą galaktykę, noszącą nazwę BX 442, zidentyfikowano na obrazach z teleskopu Hubble’a. Istniała trzy miliardy lat po Wielkim Wybuchu. Wygląda na to, że należy ona do kategorii zwanej wielkimi spiralami. W galaktykach tych dysk z gwiazd zawdzięcza swój dobrze określony kształt rozwiniętym ramionom spiralnym.

W dzisiejszym Wszechświecie galaktyki spiralne występują powszechnie, ale gdy astronomowie patrzą na coraz to dalsze obiekty w kosmosie – a tym samym cofają się coraz bardziej w czasie – struktury spiralne wydają się zanikać. Zamiast porządnych wirów, widać grudkowate obiekty w stanie kosmicznego rozczochrania. Jednakże galaktyce BX 442 udało się jakoś wytworzyć strukturę spiralną, być może przez bliskie spotkanie ze znacznie mniejszą galaktyką. „Galaktyka ta wyróżnia się tym, że obok niej znajduje się mały towarzysz – mówi główny autor pracy, astrofizyk z University of Toronto David Law. – Jeśli to on jest źródłem struktury, ramiona spiralne zapewne znikną w ciągu około 100 mln lat.” Przejściowy charakter struktury spiralnej może tłumaczyć, dlaczego w tej epoce pojawia się ona tak rzadko.

Galaktyka BX 442 mogła też sama uformować strukturę spiralną – bez kuksańca od sąsiada. Spiralę mogą wytworzyć zgęszczenia gazu i gwiazd wewnątrz galaktyki, a w BX 442 znajduje się co najmniej jedno duże zgęszczenie na jednym z jej ramion.

Może się okazać, że za kształt galaktyk spiralnych odpowiedzialne są różne mechanizmy. Gdy zaczną działać obserwatoria następnej generacji, takie jak konstruowany przez NASA Teleskop Kosmiczny Jamesa Webba, dostępnych do badania będzie znacznie więcej obiektów.